تعرفه در کشورهای همسایه
اما نکتهای که در خصوص تعرفه واردات خودرو، خودنمایی میکند، پایین بودن تعرفه واردات در کشورهای اطراف ایران است، به طوریکه براساس آمار اعلام شده از سایت وزارت بازرگانی آمریکا تعرفه واردات خودرو در اغلب کشورهای اطراف ایران کمتر از 20 درصد است.
بر اساس آمار مذکور تعرفه واردات خودرو در کشور بحرین، آذربایجان و عمان 20 درصد در نظر گرفته شده ،اما رقم مذکور درکشور پاکستان به 15 درصد میرسد. رقم در نظر گرفته شده در کشورهای مذکور در حالی است که با نگاهی به آمار واردات خودرو در کشورهای قطر، عربستان و امارات میتوان گفت که واردات خودرو به این کشورها با توجه به تعرفه 5 درصدی به راحتی انجام میگیرد.
علاوه بر کشورهای اطراف ایران که بعضا مسوولان نبود صنعت خودروسازی در این کشورها را عمده دلیل پایین بودن تعرفه واردات خودرو اعلام میکنند، با مشاهده آمار واردات خودرو در کشورهای آسیایی تولیدکننده خودرو نیز مشخص میشود که این کشورها نیز از تعرفه پایین بهره میبرند، بهطوریکه بر اساس آمار مذکور تعرفه واردات خودرو در کشور کره 10 درصد است و ژاپن دیگر تولیدکننده جهانی خودرو تعرفهای برای واردات خودرو در نظر نگرفته و واردکنندگان تنها ملزم به پرداخت 8 درصدی مالیات بر ارزش افزوده هستند، علاوه بر کره و ژاپن دیگر خودروساز اطراف ایران یعنی ترکیه نیز برای واردات خودرو تعرفه متغیر 18 تا 26 درصدی در نظر گرفته تا به این طریق شرایط برای ورود خودرو در این کشور به راحتی فراهم شود به طوریکه خودروسازان برای ورود به بازار این کشور تنها ملزم به رعایت استانداردهای در نظر گرفته شده از سوی ترکیه هستند.
تعیین تعرفه حداقلی واردات خودرو در کشورهای دارای سایت موجب پیشرفت صنعت خودروسازی در این کشورها شده و در خصوص کشورهای واردکننده نیز رشد ایمنی خودروهای این کشورها را به همراه داشته است.
اما طی سالهای گذشته و به منظور حمایت از خودروسازان داخلی تعرفه واردات خودرو در ایران چندین برابر کشورهای همسایه در نظر گرفته میشود تا شاید با حمایتهای همه جانبه صنعت خودروسازای داخلی رشد کند، بهطوریکه در ایران و در اولین سال آزادسازی واردات خودرو به كشور یعنی سال 83، مسوولین تعرفه 120 درصدی را برای واردات خودرو در نظر گرفتند و مقرر شد كه سالانه تعرفه واردات خودرو 20 درصد كاهش یابد تا بازار داخلی برای ورود به سازمان تجارت جهانی آماده شود؛ اما كاهش 20 درصدی تعرفه تنها در سال 84 اعمال شد و پس از آن در فاصله سالهای 84 تا 88 تعرفه واردات تنها 10 درصد كاهش یافت؛ چراكه به اعتقاد مسوولین كاهش تعرفه به زیان صنعت خودروسازی كشور است.
در سال 89 نیز هرچند در ابتدای امر کاهش 20 درصدی تعرفه واردات خودرو در نظر گرفته شده بود اما تعرفه 70 درصدی با گذشت یک ماه از سال جاری هنوز به مرحله اجرا گذاشته نشده بهطوریکه احتمال تغییر آن بسیار است.
قیمت واقعی خودروها
از سوی دیگر خریداران خودروهای وارداتی علاوه بر پرداخت عوارض 90 درصدی ملزم به پرداخت عوارض جانبی نیز هستند،به طوریکه از نیمه دوم سال 87 واردکنندگان خودروهای با مصرف كمتر از شش لیتر ملزم به خروج یك خودروی فرسوده، خودروهای با مصرف بیش از 6 لیتر و كمتر از 10 لیتر اسقاط دو خودروی فرسوده و برای خودروهای با مصرف بیش از 10 لیتر اسقاط سه خودروی فرسوده ضروری شد كه این امر افزایش قیمت یكمیلیون و 500 هزار تا چهارمیلیون و 500 هزار تومانی خودروهای وارداتی را در بردارد. علاوه بر این عوارض واردكنندگان ملزم به پرداخت سهم پنجدرصدی واردات، سهم پنجدرصدی مصرفكننده و هزینه بیمه، شمارهگذاری، حملونقل و ثبت سفارش نیز هستند.
به عوارض مذكور باید سود 10 درصدی وارد كننده را نیز افزود كه این عوارض موجب میشود واردكننده 100 درصد قیمت خودروی خریداری شده را به دولت پرداخت كند که این امر رشد 5/2 درصدی قیمت خودروهای وارداتی را در بر داشته است.
براساس نرخهای اعلامشده از سوی سایت یكی از شركتهای واردكننده رسمی خودرو به كشور قیمت خودروهای عرضهشده در بازار دو برابر قیمت خریداری شده از سوی واردكننده در حوزه خلیج فارس است كه این امر با توجه به پرداخت هزینه ترخیص خودرو از گمرك هزینه شمارهگذاری، هزینه خروج یك تا سه خودرو فرسوده صورت میگیرد. براساس نرخهای اعلام شده از سوی این سایت عوارض پرداخت شده برای برخی خودروهای وارداتی به بیش از 100میلیون تومان میرسد كه این عوارض بیشتر شامل خودروهای متعلق به شركتهای بنز و بیامو میشود، به طور مثال خودروی بنز CLS-class در خلیج فارس با قیمت 125میلیون تومان خریداری میشود؛ اما پس از اخذ عوارض از سوی دولت قیمت آن به 285 میلیون تومان میرسد كه این امر موجب شده قیمت این خودروها بیش از نرخ اصلی آن باشد. در جدول زیر نرخ برخی خودروها در خلیج فارس و بازار داخلی مقایسه میشود.